Posts in Film-Kitap-Sanat

#3 Kitap Önerisi & Eleştirisi | Okulla Nasıl Başa Çıkılır – Peter Corey

Okulla Nasıl Başa Çıkılır kitabı İngiltere’de yazar ve oyunculuk yapan bay Peter Corey tarafından yazılmıştır. “NASIL BAŞA ÇIKILIR” serisi içerisinde olan Okulla Nasıl Başa Çıkılır kitabı Türkiye’de 2005 yılında Bileşim Yayınevi tarafından çıkarılmış, kitabın çevirisini Umut Uğur gerçekleştirmiştir. 
Kitap mizah tarzında kaleme alınmış ve Türkçe çevirisi toplam 160 sayfa olarak basılmıştır. Genel olarak kitabın yazı dili akıcı ve yalındır. Okul konusunda her ne kadar İngiliz Eğitim Sistemi mizahi dille eleştirilse de okul kavramı içinde neredeyse kitabın büyük çoğunluğu bizimde yabancı olmadığım durumlarla doludur. Bu bağlamda kitapta yer alan mizahi dile ve yapılan yorumlara uzak kalınmıyor, bilakis kitap okuyucuyu içine çekiyor.
“Okul, genelde sevilen bir yer değildir bizde. Şimdi diyeceksiniz ki ‘böyle de söylenmez ki, açık açık’ okul sevilmez! denmez ki. ama bu doğrudur. Tamam, okulun da sevilen birkaç yönü vardır elbette: Ders bitiş zili, oyun saati gibi… Hatta kimileri bazı dersleri bile sevebilir. Öğretmenlerin bazıları mesela, anlattıkları dersi seviyor olabilirler… Ama bence hiç kimse, okulu her şeyiyle sevdiğini söyleyemez. Bunu söylemek için biraz deli olmak lazım. Şu televizyonda talk show yapıp, milli değerlere sahip çıkmak ve ortalama seyircinin içini sevinçle doldurmak adına abuk sabuk konuşan program sunucuları gibi, mesela. Biz, genel ortalamayı (yani çoğunluğu) baz alırsak, okulun her yönüyle sevilen bir yer olduğunu söylemek zor görünüyor.”
Kitaptan alıntılandığım yukarıdaki paragraf dahi okuyucuyu merak duygusuna kaptırıyor ve bir bakıyorsunuz kendinizi kitabın sonunda yer alan toplantı tutanağında buluyorsunuz. Aslında kitap öğrencilere (ortaokul, lise) hitap ediyor gibi dursa da yeni mezundan 50 yıl önce mezun olan bireye kadar içerisinde kendi eğitim döneminden bulabileceği mizah kırıntıları ile dolu. Bu da bizleri eğitim üzerine ve okulda yaşadıklarımız hakkında derin düşüncelere itiyor. Kitap 1990lı yılların İngiliz Eğitim Sistemine göndermelerle devam etse de 2017 yılında okulla bağı olan tüm bireylerin güncel sorunlarına da değiniyor. Sonuç olarak eğitimdeki sorunların yıllardır kıyafet değiştirerek aynı kaldığını bizlerin yüzüne tekrar ve tekrar vuruyor.
Kitap genelde ilgi çekici başlıklar halinde okulda karşılaşılan sorunları konu alıyor. “Okulda ilk gün, büyük öğrencilerden kurtulma yolları, nöbetçi öğrenci, ev ödevleri, okul müdürü, okulun yemek saati, okuldaki etkinlikler vs.” Öğrencilere ve bu dahilde okulla ilişkili tüm bireylere bu konularda neler olduğu ve nasıl başa çıkılacağı farklı bir pencereden, mizah şemsiyesi altında okuyucularla buluşmaktadır.
Okulla Nasıl Başa Çıkılır kitabına genel olarak bakıldığın içerisindeki mizahi dil ve yer alan karikatür çizimleri konu ile insanın yüzünde bir tebessüm bıraksa da, aslında eğitim üzerine düşünülmesi gerektiğini de tekrar gün yüzüne çıkarıyor. 

Kitabın Olumlu Yönleri

  • Kitap yazım dili açısından son derece akıcı ve anlaşılır.
  • Çevirisi genel olarak iyi yansıtılmış ve mizahi dil anlaşılabilir şekilde korunmuştur.
  • Okulla ilgili içerisinde tüm bireylerin bulabileceği konulara değinilmiş, hatta bu konularda insanları düşünmeye sevk etmiştir.
  • Konu başlıkları ile ilişkili çizilen karikatürler, akıcılıkla bağlantılı ve yerinde olmuştur.
  • Kitap mizahi diliyle bir yandan güldürürken diğer taraftan düşündürmektedir.
  • Kapak tasarımı ve yazı puntoları gözü yormayan, ilgi çekici ve anlaşılır bir formattadır.

Kitabın Olumsuz Yönleri

  • Kitap, İngiliz Eğitim Sistemini mizahi bir dille ele aldığından bazı konular bizlere yabancı gelebilmektedir.
  • Kitabın bazı bölümleri Türk Eğitim Sistemine uzak olduğunda birkaç bölüm okuyucuya son derece uzak gelebilir.
  • Mizahtan anlamayan okuyucular için kitap sıkıcı olabilir.

Eğitim konusunun mizahi şekilde ele alınması ve mizah tarzı ile önemli konuların aktarılması okuyucuların dikkatini çektiği bilinmektedir. Bu bağlamda mizah konusunun saf güldürü ve herhangi bir toplumsal konuyu ele almayan popüler tüketim malzemesi olması dışında bu tarz kitapların yazarlarca ülkemize kazandırılması gerektiğini düşünmekteyim. 
Kendi kategorisinde 10 üzerinden 8 verebileceğim bir eser olmuş.
Okuma süresi:Gençler için 6 – 7 saatBüyükler için: 3 – 4 saat 

Paylaştığım kitaplara instagramdan #ugurcakirkitapligi tag’inden ulaşabilirsiniz.

Bu Kitap Doğrultusunda Okumak İçin Önerdiğim Kitaplar:

- Peter Corey, Öğretmenlerle Nasıl Başa Çıkılır, Bileşim Yayınevi, 2006

#2 Kitap Önerisi & Eleştirisi | Atam Dedem Kanunu Kanunnâme-i Âl-i Osman – Abdülkadir Özcan

Atam Dedem Kanunu Kanunname-i Al-i Osman kitabı Tarihçilik alanında birçok çalışmaları bulunan ve Türk Tarih Kurumu şeref üyesi olan Prof. Dr. Abdülkadir Özcan tarafından kaleme alınmıştır. Kitap 2017 tarihinde Kronik kitap yayınevinden çıkmıştır. 128 sayfa olarak okuyucuya sunulan kitap, Fatih Sultan Mehmet’in döneminde hazırlanan Kanunname-i Ali Osman konusunu akademik bir anlatım biçimiyle ele almıştır. Kitap genel olarak iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümünün sayfa numaraları roma rakamları ile belirtilmiş ve bu bölümde kanunla ilgili olan ikilemler, tartışmalar, kaynakların güvenirliği ve kardeş katli meselesine akademik metodla bakılmıştır. İkinci bölümde ise, Kanunname-i Ali Osman’ın Türkçe yazılmış orjinal bölümü, latin rakamları ile numaralandırılmıştır. Kitabın son kısmında ise “Lügatçe” isimli eserin içerisine geçen eski Türkçe kelimelerin açıklamasına yer verilmiştir. 
Eser yazım dili açısından akademik olarak ele alındığı için eski Türkçe kelime bakımından zengindir. Bu bağlamda okuma açısından her kesimi kucaklayan bir kitap olacağını söylemek mümkün değildir. Özellikle lise ve daha alt düzeydeki bireylere hitap etmediği görülmektedir. Ancak akademik alt yapısı bulunmayan ve bu konuya merak duyan her okuyucu kitabın sonunda yer alan Lügatçe bölümünden yararlanarak Kanunname-i Ali Osman’ın içeriği hakkında ve Osmanlı devlet yönetimi hakkında bilgileri kendi düşünce kütüphanesine pek rahat koyabilir. 
Kitabın tüm bölümlerinde geniş bir kaynakça ve atıf listesi yer almaktadır. Bu nedenle kitapta geçen birçok ikilemli tarih tartışması ve özellikle “Kardeş Katli” konusundaki tartışmalar derin ve titiz bir atıf sistemi ile okuyucuya sunulmuştur. Kitabın sonunda yer alan Tıpkıbasım Kanuname-i Ali Osman metinleri ise eserin kendi alanında değerini artırmaktadır. Bu doğrultuda genel olarak kitab referans kaynağı olarak ele alınabilir ve günümüze kadar tartışılan Kanuname-i Ali Osman konusunda okuyuculara rehber olabilir. 

Kitabın Olumlu Yönleri

  • Eser, akademik bir dil ve metodla yazıldığı için inandırıcılığı ve konu hakkında merak duyanların ulaşabileceği bibliyografya bölümü ile okuyucuya rehber konumundadırç
  • Günümüze kadar tarihçiler tarafından Kanuname-i Ali Osman üzerindeki tartışmalar ve özellikle kardeş katli konusundaki çelişkiler net biçimde ortaya konulmuş ve kaynaklara yol gösterilmiştir.
  • Tarih alanında ve Osmanlı yönetimi konusunda yazılan ilk eser olması yönünden Kanuname-i Ali Osman’ı konu alan bu kitap tarihe meraklı okuyucular için kütüphanede yer alması gereken güzel bir eser olarak değerlendirilebilir.
  • Kitapta bazı yerlerde okuyucuda merak uyandırarak tarih soruları için araştırmaya sevk etmiştir.

Kitabın Olumsuz Yönleri

  • Yazım dili açısından akademik olan eserin her kesime hitap etmeyeceği söylenebilir.

Bir tarih uzmanının bu konuda bir eser ortaya koyması ve tarih metodu ile okuyucuya sunulan bu eser son derece kıymetlidir. Ancak tarihçilerin bu tarz konuları lise ve diğer kesimlerdeki okuyucuları da içine çekecek dilde ve tarih gerçekliği ile yazılması bize bu alandaki eksikliği göstermektedir. Bu doğrultuda tarih ve sosyal bilgiler eğitimcilerinin akademinin ağdalı dili dışında popüler tarih diye adlandırılan kategorilerde bu işi ehli ile yaparak tüm toplumu hedef alacak eseler ortaya koyması önereceğimiz bir diğer konudur. 
Kendi kategorisinde 10 üzerinden 9 verebileceğim bir eser olmuş.
Okuma süresi:Akademisyen ve Tarih Eğitimcileri için 2 – 3 saat Büyükler için: 5 – 6 saat 

Paylaştığım kitaplara instagramdan #ugurcakirkitapligi tag’inden ulaşabilirsiniz. 
Bu Kitap Doğrultusunda Okumak İçin Önerdiğim Kitaplar:

- Eserin içindeki kaynakça ve atıflar ksmından yararlanılarak diğer tarih 
kaynaklarına ulaşılabilir.

#1 Kitap Önerisi & Eleştirisi | Osmanlı’yı Öğreniyorum – Pelin Çift

Osmanlı’yı Öğreniyorum kitabı Türk televizyonculuğunun tanınan yüzü ve gündem ötesi programı ile geniş kitlelere hitap eden sunucu Pelin Çift tarafından kaleme alınmıştır. Kitap 2017 tarihinde Genç Destek yayınevinden çıkmıştır. Osmanlı’yı anlatma konusunda gençlere ve çocuklara hitap eden eser; toplam 109 sayfa olarak tamamlanmış ve yazım dili açısından akıcılığını korumuştur. Kitap bir sohbet havasında yazılmış ve okuyucuyu sıkmayacak, hatta bazı konularda merak uyandıracak sorularla bölümleri anlatmıştır. 109 sayfalık kitapta bazı bölümlerde konuyla ilgili resimler, minyatürler ve diğer görsel materyaller kullanılarak hitap ettiği kitlenin ilgisini canlı tutmak amaçlanmıştır.
Osmanlı’yı Öğreniyorum kitabı’nın çıkış cümlesi “Osmanlı’yı nasıl anlatsam? diyen büyükler ve merak eden çocuklar için” olsa da kitabın her kesimden tarihe merak duyanlar için okunabileceğini görüyoruz. Sade, yalın ve düz bir anlatımla tamamlanan kitapta Osmanlı’nın Kuruluş ve yükselme dönemlerine özet şeklinde değinilmesinin yanı sıra Osmanlı zamanında yaşamış bilim adamlarını da ayrı başlıklar altında anlatarak birçok noktadan okuyucunun ilgisinin canlı tutulması ve merak duygusunun oluşması hedeflenmiştir.
Kitabın sonunda anlaşıldığı üzere kitap bir seri halinde yazılması planlanmış ve Osmanlı’yı Öğreniyorum ilk kitabında gelecek serilerin alt yapısı sağlanmıştır. Bir sonraki seride Osmanlı’nın yönetim merkezi Topkapı Sarayı olacağı kitabın sonunda açıkça ifade edilmiştir. 

Kitabın Olumlu Yönleri

  • Kitapta, derslerde sıkıcı ve soyut anlatılan Osmanlı Tarihi konusunu sohbet havası biçimde ve gençlerin anlayabileceği dilde anlatılmıştır.
  • Çocuklar için tarih eğitimi alanında eksik olan bilgi aktarma alanını dolduran bir eser olmuştur.
  • 109 sayfalık bir eserde genel olarak Osmanlı tarihi üzerinde en çok merak edilen sorulan cevaplanmaya çalışılmıştır.
  • Kitapta bazı yerlerde okuyucuda merak uyandırarak tarih soruları için araştırmaya sevk etmiştir.
  • Kitapta birçok ilklerden kısaca söz edilerek atıl kalan birçok noktaya temas edilmiştir.

Kitabın Olumsuz Yönleri

  • Kitapta bazı noktalarda tarihçilerle tartışılan konulara yer verilmiştir. Örneğin kitabın 27 sayfasından Osmanlı tarihinde ilk “Sultan” unvanını kullananın I. Murat olduğu yazılmıştır. Ancak Halil İnalcık, İsmail Hakkı Uzun Çarşılı gibi tarih otoriteri bu konuda ilk sultan unvanını kullananın Orhan Gazi olduğunu ifade etmişlerdir. Bu konuda kitapta verilen bilginin atıf yaptığı kaynağın gösterilmemesi eksiklik olmuştur.
  • Kitap bir tarih kitabı olduğu için belgelere veya 2. elden hiçbir kaynağa atıf gösterilmemiş ve kitabın sonunda bir kaynakça yer almamıştır. Her ne kadar akademik bir kitap özelliği taşımasa da tarih konusunda belge göstermek ve kaynakçaya yer vermek son derece önemlidir.
  • Bir diğer eksiklik ise kitapta yer alan görsellerin ulaşılabileceği kaynaklar belirtilmemiş, sadece görselin ne olduğuna yer verilmiştir.
  • Kitabın 53. sayfasında “Cülüs bahşişi padişahlığı Kosova’da ilan edilen Yıldırım Bayezid zamanında başlamış, son Osmanlı padişahı olan Vahdettin’e kadar sürmüştür.” ifadesi yer almaktadır. Ancak bu bilgide tarihçiler tarafından böyle açıklanmamakta ve tarihi kaynaklarda Son cülus bahşişi veren padişahın III. Mustafa olduğu belirtilmektedir. Kaldırılması ise 1774 de I. Abdülhamit‘in tahta çıktığı yılda Ruslarla savaş devam ettiği devletin hazinesinde para olmadığı için cülus bahşişi usulü kaldırılmıştır.
  • Genel olarak kitapta birkaç noktada yukarıda bahsettiğim gibi tarihsel hatalara ve tarihçilerin üzerinde tam olarak anlaşamadığı konulara değinilmiştir. Bu konulara değinilmemesi veya iki farklı görüşünde ifade edilmesi yerinde olabilirdi.

Çocuklar ve gençler için sohbet havasında yazılmış güzel bir kitap. Ancak içerisinde birkaç ufak gözden kaçan ve eksik noktalar var. Bu da eksik olan alana araştırma için insanı sevk ediyor. Buna rağmen büyüklerin gençlere tarih için nasıl cevap verebileceğine örnek olan güzel bir kitap. Tarih ve sosyal bilgiler eğitimcilerinin yazması gerek bir eseri bir haber sunucusunun yazmış olması ise ayrı bir + değer. Tabi tarihçiler içinse çocukların diline inmelerini gerekli kılan bir eksiklik olarak üzerinde durulması gereken bir konudur. 
Kendi kategorisinde 10 üzerinden 7 verebileceğim bir eser olmuş.Okuma süresi: Büyükler için 2 saat Gençler ve çocuklar için: 5 – 6 saat 

Paylaştığı kitaplara instagramdan #ugurcakirkitapligi tag’inden ulaşabilirsiniz.
Eleştirilerim Doğrultusunda Okumak İçin Önerdiğim Kitaplar:

- Evliya Çelebi, Seyahatname, Yapı Kredi Yayınları, 2013.
- Halil İnalcık, Devlet-i Aliyye, Türkiye İş Bankası Yayınları, 2009.
- İbn-i Battuta Seyahatnamesi, Yapı Kredi Yayınları, 2004.
- İlber Ortaylı, Osmanlı'ya Bakmak, İnkılap Yayınevi, 2016.
- İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Osmanlı Tarihi, Türk Tarih Kurumu Basımevi, 2003.